وجه تردید در روایات عمار ساباطی از جهت صحیحه یا موثقه‌بودن(2)

در کتب فقها گاهی مشاهده می شود که بر روایت یک راوی هم اطلاق صحیحه شده و هم موثقه و حتی در یک کتاب به چشم می خورد که به نحو تردید از آن به «صحیحه فلان أو موثقته» تعبیر شده است، برای مثال صاحب جواهر درباره روایت عمار گفته است: «إذ هو من الصحیح أو الموثق». این نوشتار با بررسی همین مورد أخیر، پنج وجه برای منشأ چنین تردیدی ذکر شد که حداقل برخی از این وجوه در اینگونه موارد جاری و ساری است. در ادامه دو وجه دیگر بیان می شود که وجه أخیر از همۀ وجوه قوی‌تر است.[1] وجه ششم: کشی در رجال خود گفته: «أَجْمَعَ...

ادامه مطلب...

وجه تردید در روایات عمار ساباطی از جهت صحیحه یا موثقه بودن(1)

در کتب فقها گاهی مشاهده می شود که بر روایت راویِ خاصی در کتابی اطلاق صحیحه شده و بر روایت همین راوی در کتاب دیگری اطلاق موثقه شده، یا حتی در یک کتاب این دو اطلاق را بر روایت یک راوی واحد شاهدیم یا بالاتر از این، تردید را در یک تعبیر نسبت به روایتی خاص می بینیم. برای مثال، صاحب جواهر درباره روایت عمار گفته است: «إذ هو من الصحیح أو الموثق». این نوشتار با بررسی یکی از این موارد، درصدد ذکر وجوه منشأ چنین تردیدی است که به جهت اشتمال بر نکات مفید رجالی و درایه‌ای، خالی از فایده نیست.[1] صاحب جواهر در مسئلۀ...

ادامه مطلب...

دو استثناء از استحباب قضای قنوت نماز

قنوت به معنای خضوع، طاعت، و دعا آمده است و در نماز، به معنای دعا با هیأت مخصوص در جای مشخص از نماز است و از مستحبات نماز به شمار می‌رود. انجام قنوت در هر نمازی، اعم از واجب یا نافله، مستحب، و ترک آن مکروه است.[1] روایات بسیاری بر این حکم دلالت دارد.[2] از جمله زراره از امام باقر علیه‌السلام نقل می‌کند که قنوت در هر نمازی وارد است[3]، و محمد بن مسلم در هر دو رکعتی از نماز مستحبی یا واجب وارد شده است.[4] البته ظاهر این روایات وجوب قنوت را می‌رساند؛ خصوصاً که در بعضی از روایات...

جهر یا اخفات در ظهرین؟

دربارۀ جهر یا اخفات در نماز ظهر و عصر، مشهور فقها قائل به وجوب اخفات هستند؛ اما بعضی دیگر از فقها نظر متفاوتی دارند. در ادامه ضمن بررسی این قول و ادلۀ آن، به دو استثناء از این حکم پرداخته خواهد شد.[1]   وجوب یا استحباب در برابر قول مشهور فقهای شیعه، اسکافی و سید مرتضی قائل به استحباب اخفات در نمازهای ظهر و عصر هستند. استدلال ایشان علاوه بر اصل عدم وجوب، به آیۀ 110 سورۀ اسراء است که می‌فرماید: «وَ لاَ تَجْهَرْ بِصَلاَتِكَ وَ لاَ تُخَافِتْ بِهَا وَ ابْتَغِ بَيْنَ ذٰلِكَ سَبِيلاً» ) و تو در نماز نه صدا...

تحلیل یک سند از تهذیب

 کتاب تهذیب مشتمل بر برخی سندهای پیچیده است که تحلیل آنها نیازمند دقت و تأمل اهل خبره است.[1] یکی از این سندها عبارت است از:  «الْحُسَيْنُ بْنُ سَعِيدٍ عَنِ ابْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنْ حَمَّادٍ عَنِ الْحَلَبِيِّ وَ هِشَامٍ وَ النَّضْرِ وَ عَلِيِّ بْنِ النُّعْمَانِ عَنِ ابْنِ مُسْكَانَ جَمِيعاً عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ علیه‌السلام». در نگاه اول و با قطع نظر از اشکال طبقات، چهار احتمال در این سند داده می شود که به لحاظ نکات طبقاتی باید دید کدام یک از این احتمالات صحیح و کدام ناصحیح است و چه بسا همۀ احتمالات ناصحیح دانسته شود...