تعیین قول مشهور در عددِ رضاع مُحرِّم- بخش دوم

در میان فقهای امامیه، شهرت قریب به اجماع است كه برای نشر حرمت به‌وسیله عدد، عدد ده یا پانزده معتبر است و قولِ در مقابل این دو، بسیار شاذ به‌شمار می‌رود، اما در بین دو قول ده و پانزده رضعه، تعیین اینکه كدام مشهور است یا علی الاطلاق هیچ‌کدام شهرتی ندارند، متوقف بر بررسی كلمات فقها بود که با بررسی آنها روشن شد که قول ده رضعه أشهر بین قدماء و قول پانزده رضعه أشهر بین متأخرین است. در پایان بخش اول این یادداشت، مطلبی از جواهر درباره کلمات فقها طرح شد که عمده نقد و بررسی آن به این نوشته احاله داده...

ادامه مطلب...

تعیین قول مشهور در عددِ رضاع مُحرِّم - بخش اول

انتشار حرمت به وسیله رضاع متوقف بر كمیت خاصی است که به یکی از این طرق حاصل می‌شود؛ 1. تحقق اثر که همان انبات لحم و اشتداد عظم است.  2. عدد که باید بررسی شود چند رضعه برای نشر حرمت معتبر است. 3. زمان که بنابر مشهور یک شبانه‌روز است. [1] در میان فقهای امامیه، شهرت قریب به اجماع است كه برای نشر حرمت به‌وسیله عدد، عدد ده یا پانزده معتبر است و قولِ در مقابل این دو، بسیار شاذ به‌شمار می‌رود، مانند قول ابن جنید كه مطلق رضعه كامل، گرچه یک مرتبه باشد را كافی دانسته است.[2] اما در بین دو قول ده و پانزده رضعه،...

ادامه مطلب...

حکم زوجیّت بعد از اسلام زوجه - بخش دوم

در نوشتار سابق بیان شد که درباره بقا و انفساخ زوجیت زن کافره‌ای که اسلام آورده روایاتی وارد شده است که با یکدیگر معارض‌اند و وجوه جمع‌هایی که برای آنها ذکر شده صحیح نیست؛ لذا باید به دنبال مرجحی برای ترجیح یک دسته از این روایات بر دسته دیگر باشیم. در ادامه به بررسی مرجحات پرداخته می شود تا نظر مختار در مسأله روشن شود.   بررسی مرجحات هر دو دسته از روایات مرجحیت شهرت فتوایی شهرت فتوایی نزد متأخرین بر خلاف قول شیخ-بقاء نکاح- و بر طبق روایت منصور بن حازم است، امّا درمیان قدماء، مطلب این گونه ثابت نیست؛...

 حکم زوجیّت بعد از اسلام زوجه- بخش اول

درباره بقا و انفساخ زوجیت زن کافره‌ای که اسلام آورده روایات متعارضی وارد شده است که از برخی استفاده می‌شود که نکاح این زن منفسخ می‌شود، و در مقابل، روایاتی است که از آنها استفاده می‌شود که اگر ذمّی عقدی کرد و زنش مسلمان شد، این عقد باقی است و لو تا آخر به کفر خودش باقی بماند. در این نوشتار بعد از ذکر روایات دالّ بر بقای زوجیت و روایات دال بر انفساخ، و بیان فقدان وجه جمع بین روایات، به بررسی مرجّحات پرداخته می‌‎شود و در نتیجه انفساخ را موافق شهرت قدمایی دانسته و روایات دیگر را موافق...

دو استثناء از جواب سلام

سلام کردن مستحب، ولی جواب سلام، واجب است[1] و فقها در این مسأله اختلافی ندارند.[2] خداوند در آیه 86 سوره نساء می‌فرماید: «وَ إِذٰا حُيِّيتُمْ بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوا بِأَحْسَنَ مِنْهٰا أَوْ رُدُّوهٰا» ؛ هرگاه به شما تحیّت گویند، پاسخ آن را بهتر از آن بدهید؛ یا (لااقل) به همان گونه پاسخ گویید! خداوند حساب همه چیز را دارد.[3]مصباح المنیر، اصل تحیّت را دعای برای زندگی معنا می‌کند و سلام کردن را از این باب، یکی از مصادیق دعا می‌داند. فقها از این آیه، وجوب جواب سلام را استنباط نموده‌اند. ضمن آنکه در روایت نبوی شریف آمده است که سلام کردن مستحب،...