اشتغال به عملی غیر از عمل إجاری برای مستأجر

در فقه این مسئله مطرح است که اگر شخصی خود را برای عمل خاصّی در مدت معینی اجاره دهد و به عمد یا از روی اشتباه مشغول عمل دیگری برای مستأجر شود، آیا استحقاق أجرةالمثل یا أجرةالمسمّی را دارد یا خیر؟[1] مرحوم سید فرموده اگر أجیر علم داشته باشد که بر عملی که به آن مشغول است أجیر نشده، نه استحقاق أجرةالمسمّی را دارد و نه أجرةالمثل را. مثلاً اگر برای خیاطت در زمان معینی اجیر شده، ولی به کتابت برای مستاجر مشغول شود، نه استحقاق اجرةالمسمّای خیاطت را دارد و نه استحقاق اجرةالمثل کتابت را. اما أجرةالمسمّی را...

ادامه مطلب...

فرار کردن و غصب دابّه مورد اجاره

در این نوشتار بحث درباره حکم اجاره دابه‌ای است که قبل از تسلیم یا بعد از آن فرار کند یا غاصبی آن را غصب کند، که آیا عقد در دو صورت قبل و بعد از تسلیم منفسخ می‌شود یا باید بین این دو صورت تفصیل داد؟ و همچنین آیا حکم فرار و غصب متحد است یا اینکه بین آن دو نیز باید تفصیل داد؟ مقدمه اگر فردی قاطرش را به زید اجاره دهد و قبل از تسلیم یا بعد از آن در اثناء مدت اجاره فرار کند، اجاره باطل می­شود؛ چون امکان انتفاع از حیوان نیست و تالف حساب می‌شود. در باب بیع نیز گفته شده: «کل مبیع تلف قبل قبضه فهو من...

ادامه مطلب...

وجه حجیت اصالة العموم از منظر آیۀ الله شبیری زنجانی

طرح مساله[1] معمولا گفته می‌شود که وجه حجیت اصالة العموم، کاشفیت الفاظ عام نسبت به اراده‌ی عمومیت است و اصالة العموم به عنوان یک اماره‌ی عقلائی شناخته می‌شود.[2] در این صورت، دو اشکال قابل طرح است: 1- عموماتِ وارد شده در خطابات، در موارد فراوانی تخصیص خورده‌اند؛ تا جایی که معروف شده است که «ما من عام الا و قد خصّ». بنا بر این، وقتی با خطاب عامی مواجه می‌شویم، احتمال این که این خطاب، ثبوتا مخصصی داشته باشد، می‌تواند مانع کاشفیت این خطاب از عمومیت شود و رجوع به اصالة العموم به عنوان اماره و کاشف، مخدوش می‌شود....

بررسی وثاقت «غیاث ابن ابراهیم»

یکی از روات محل بحث که روایات فراوانی نیز از ایشان نقل شده است، «غیاث بن ابراهیم» می‌باشد. درباره این راوی در چهار محور اصلی میان علمای رجال اختلاف واقع شده است. در ادامه به اختصار به این اختلافات پرداخته و نظر مختار را بیان خواهیم نمود.[1]   الف. وحدت یا تعدد؟ «غیاث بن ابراهیم» از نام‌های مشترک بین روات محسوب می‌شود. غیاث بن ابراهیم نخعی[2] از قبیله نخع و قحطانی می‌باشد. اما غیاث ابن ابراهیم که مورد اشاره نجاشی[3] و شیخ در فهرست[4] و رجال[5] قرار گرفته است، تمیمی است و تمیم از قبائل عدنان به شمار می‌رود....

اعتبار رشد در ولیّ

فقها در ولایت اولیاء شروطی را معتبر دانسته‌اند که بلوغ، عقل، حریت و اسلام در صورت مسلمان‌بودن مولی‌علیه از موارد اتفاقی است، ولی برخی از شرایط مانند رشد و اسلام در صورت کفر مولّی‌علیه اختلافی است. در این نوشتار اعتبار رشد بررسی می شود. [1] سوال اصلی در مسأله این است که آیا سفیه به مجنون ملحق بوده و صلاحیت ولایت را ندارد یا تنها از تصرّفات مالی منع می شود تا صلاحیت ولایت در امور مالی را نداشته باشد؟ مرحوم سید عقل را از جمله شرائط ولایت ولی برشمرده،[2] امّا حرفی از رشد نزده است. فقهای سابق نیز...