توثیق مشایخ جعفر بن بشیر*

در مسیر کشف وثاقت راوی، گاه از روایت منقول از امام معصوم ع در مدح راوی یا از کلام عالمی رجالی، توثیق راوی کشف می‌شود و گاه با قرائنی عامه توثیق او نتیجه‌ گیری می‌شود. یکی از قرائن عامه توثیق که برخی علما مانند آیت الله شبیری زنجانی[2] به تبع بزرگانی مانند وحید بهبهانی[3] بدان تمسک کرده‌اند، روایت جعفربن بشیر از راوی است. نجاشی در ترجمه جعفربن بشیر، می‌نویسد: «روی عن الثقات و رووا عنه»[4] ظاهر این عبارت آن است که تمام مشایخ جعفربن بشیر ثقه هستند. پس در صورتی که وثاقت یکی از مشایخ جعفربن بشیر روشن نباشد، شهادت نجاشی مثبت توثیق اوست. محقق خویی[5] اثبات وثاقت مشایخ جعفربن بشیر را صحیح ندانسته و بر تمسک به شهادت نجاشی، اشکالاتی را بیان کرده است. در این نوشتار، برخی...

بازپژوهی حکم نفی ولدیّت شرعی از ولد الزنا (بخش دوم)*

مورد دوم: مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيى، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحَكَمِ، عَنْ أَبَانِ بْنِ عُثْمَانَ، عَنِ الْحَسَنِ الصَّيْقَلِ:عَنْ أَبِي عَبْدِ اللّهِ عليه السلام، قَالَ: «سَمِعْتُهُ يَقُولُ، وَسُئِلَ عَنْ رَجُلٍ اشْتَرى جَارِيَةً، ثُمَّ وَقَعَ عَلَيْهَا قَبْلَ أَنْ يَسْتَبْرِئَ رَحِمَهَا؟قَالَ: «بِئْسَ مَا صَنَعَ، يَسْتَغْفِرُ اللّهَ وَلَا يَعُودُ».قُلْتُ: فَإِنَّهُ بَاعَهَا مِنْ آخَرَ، وَلَمْ يَسْتَبْرِئْ رَحِمَهَا، ثُمَّ بَاعَهَا الثَّانِي مِنْ رَجُلٍ آخَرَ، فَوَقَعَ عَلَيْهَا، وَلَمْ يَسْتَبْرِئْ رَحِمَهَا، فَاسْتَبَانَ حَمْلُهَا عِنْدَ الثَّالِثِ؟فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اللّهِ عليه السلام: «الْوَلَدُ...

تمایز مثبتات «مستصحب» از مثبتات «استصحاب»

حجیت یا عدم حجیت اصل مثبت هر چند عنوانی عام است، اما به طور خاص در بحث استصحاب مطرح شده است. پرسش در این بحث که از آن به عدم حجیت لوازم غیر شرعی اصول یا عدم حجیت مثبتات اصل نیز یاد می شود این است که آیا اصل عملی دارای اثر شرعی به واسطه امر عادی یا عقلی، حجت است؟  به طور کلی امر خارجی در قیاس با  مستصحب سه حالت دارد: گاه امر خارجی لازم مستصحب است (مثل استصحاب حیات زید و نتیجه گرفتن رشد موی او)، گاه امر خارجی ملزوم مستصحب است ( مثل استصحاب آتش و...

محدودیت تعدد زوجات در آیات قرآن کریم

محدودیت تعدد زوجات در آیات قرآن کریم

عقد نکاح از امور مورد اهتمام دین اسلام می‌باشد که تاکید وافری بر آن شده است. یکی از ضروریات دین اسلام آن است که مردان نمی توانند بیش از چهار زن دائم هم زمان در اختیار داشته باشند. در این یادداشت به بررسی سقف تعدد زوجات در قرآن کریم می‌پردازیم. به این معنا که از منظر قرآن کریم، حداکثر زوجه‌ای که مکلف جائز است هم زمان در اختیار داشته باشد، چه تعداد است؟ آیا این حکم از قرآن کریم قابل استنباط است و یا حکم محدودیت ازدواج با چهار زن، صرفا اقتضاء روایات و اجماع فقها است؟ در آیه سوم...

حرمت خودکشی از منظر فقهی

حرمت خودکشی از منظر فقهی

حرمت خودکشی، از مسلمات فقه اسلامی به شمار می‌رود که همواره تمام فقیهان در طول تاریخ اسلام، فتوا به حرمت آن داده‌اند. آنچه در این یادداشت به آن پرداخته شده، پژوهشی پیرامون ادله فقها برای حرمت این عمل است. شناخت موضوع خودکشی مفهوم مبهمی ندارد تا نیاز به توضیح داشته باشد اما لازم به ذکر است که سبب خودکشی گاه ایجابی است؛ یعنی خودکشی مسبَّب فعل انسان است  مثل خوردن و نوشیدن سم، وصل کردن خود به برق، پرت کردن خود از یک بلندی و.... و گاه سلبی است؛ یعنی مکلف با انجام ندادن فعل یا عملی باعث مرگ...