بررسی نشر حرمت توسط شیر دوران حمل(1)

یکی از اسباب تحریم زن و مرد بر یکدیگر، رضاع می‌باشد. فقها برای نشر حرمت توسط شیری که زن به نوزاد می‌دهد، شروطی را معتبر دانسته‌اند که یکی از آنها، پیدایش شیر از نکاح صحیح است. یعنی شیری که تولید می‌شود باید ناشی از حملی شرعی باشد که قدر متیقن آن، شیر بعد از ولادت است؛ اما در مورد شیر دوران حمل، بین فقها اختلاف شده است. فقهای قبل از مرحوم محقق، به اتفاق، شیر ناشی از ولادت را موجب نشر حرمت می‌دانستند[1]، در حالی‌که از مرحوم محقق[2] به بعد، نشر حرمت شیر دوران حمل، مورد فتوای برخی فقها، مانند علامه در قواعد و ابن فهد در المهذب البارع و شهید در روضه قرار گرفت[3] و مرحوم علامّه با توجه به عبارتی از مبسوط، آن را به شیخ نیز نسبت می‌دهد.[4]   بررسی نظر شیخ در مبسوط در مورد...

حجیت دو بینه متعارض در مدلول مشترک

اگر دو بینه در مدلول مطابقی خود، با یکدیگر تعارض کنند، آیا نسبت به مدلول التزامی مشترک‌شان حجیت دارند یا خیر؟ مثلا اگر بینه‌ای شهادت داد که زید أعلم است و بینه دیگر شهادت داد که بکر أعلم است آیا این دو بینه نسبت به نفی أعلمیت از خالد حجیت دارد؟ در مثالی دیگر فرض کنید هند بینه‌ای اقامه نمود که همسر شخصی بوده است و در عین حال خواهر هند هم بینه‌ای اقامه کرد که او زوجه همان شخص است.آیا در اینجا این دو بینه نسبت به حرمت ازدواج آن شخص با مادر یا خواهر سوم هند حجیت دارند؟ در اینجا می‌توان دو تقریب برای حجیت مدلول التزامی مشترک بیان کرد:   تقریب اول مدلول التزامی، هر چند تابع مدلول مطابقی است، اما این تبعیّت در أصلِ دلالت است و در حجّیت، مستقل است. زیرا در اینجا...

تمایز مثبتات «مستصحب» از مثبتات «استصحاب»

حجیت یا عدم حجیت اصل مثبت هر چند عنوانی عام است، اما به طور خاص در بحث استصحاب مطرح شده است. پرسش در این بحث که از آن به عدم حجیت لوازم غیر شرعی اصول یا عدم حجیت مثبتات اصل نیز یاد می شود این است که آیا اصل عملی دارای اثر شرعی به واسطه امر عادی یا عقلی، حجت است؟  به طور کلی امر خارجی در قیاس با  مستصحب سه حالت دارد: گاه امر خارجی لازم مستصحب است (مثل استصحاب حیات زید و نتیجه گرفتن رشد موی او)، گاه امر خارجی ملزوم مستصحب است ( مثل استصحاب آتش و...

محدودیت تعدد زوجات در آیات قرآن کریم

محدودیت تعدد زوجات در آیات قرآن کریم

عقد نکاح از امور مورد اهتمام دین اسلام می‌باشد که تاکید وافری بر آن شده است. یکی از ضروریات دین اسلام آن است که مردان نمی توانند بیش از چهار زن دائم هم زمان در اختیار داشته باشند. در این یادداشت به بررسی سقف تعدد زوجات در قرآن کریم می‌پردازیم. به این معنا که از منظر قرآن کریم، حداکثر زوجه‌ای که مکلف جائز است هم زمان در اختیار داشته باشد، چه تعداد است؟ آیا این حکم از قرآن کریم قابل استنباط است و یا حکم محدودیت ازدواج با چهار زن، صرفا اقتضاء روایات و اجماع فقها است؟ در آیه سوم...

حرمت خودکشی از منظر فقهی

حرمت خودکشی از منظر فقهی

حرمت خودکشی، از مسلمات فقه اسلامی به شمار می‌رود که همواره تمام فقیهان در طول تاریخ اسلام، فتوا به حرمت آن داده‌اند. آنچه در این یادداشت به آن پرداخته شده، پژوهشی پیرامون ادله فقها برای حرمت این عمل است. شناخت موضوع خودکشی مفهوم مبهمی ندارد تا نیاز به توضیح داشته باشد اما لازم به ذکر است که سبب خودکشی گاه ایجابی است؛ یعنی خودکشی مسبَّب فعل انسان است  مثل خوردن و نوشیدن سم، وصل کردن خود به برق، پرت کردن خود از یک بلندی و.... و گاه سلبی است؛ یعنی مکلف با انجام ندادن فعل یا عملی باعث مرگ...