کراهت استیجار بدون اجرت و اجرای صیغه -بخش اول

ماهیت و حکم استیجار بدون تعیین اجرت و اجرای صیغه استیجار بدون تعیین اجرت و اجرای صیغه از جهات متعددی قابل بحث است؛ یکی از جهت ماهیت این استیجار که آیا إجاره معاطاتی است یا إجاره فاسد است یا اینکه جعاله است؟ و دوم از جهت مضمون بودن عمل در این اجاره و سبب ضمان است و سومین بحث درباره حکم آن است. بررسی معاطاتی بودن استیجار مذکور وجه معاطاتی نبودن مرحوم سید اين اجاره را معاطاتى ندانسته است؛ زیرا اجاره معاطاتى اجاره‏اى است كه تمام شرايط اجاره غیر از إنشاء لفظی را دارا باشد، در حالی‌که در اينجا...

ادامه مطلب...

بررسی استدلال به معتبره محمد بن مسلم بر قاعده الزام-بخش دوم

در بخش اول این مقاله ضمن بررسی مباحث سندی در معتبره محمد بن مسلم، به بررسی دلالی روایت پرداخته و دو اشکال از اشکالاتی را که به دلالت روایت مذکور بر قاعده الزام مطرح شده است، بررسی نمودیم. در ادامه به اشکالات دیگر در دلالت روایت خواهیم پرداخت: اشکال سوم: عدم صحت التزام به قاعده الزامِ مستفاد از روایت عمومیت معنایی که به عنوان قاعده الزام در تقریب استدلال ذکر گردید خلاف ارتکاز متشرعه و خلاف ضرورت فقه است؛ زیرا طبق این معنا در تعامل با پیروان ادیان دیگر می توان آنچه را حلال می شمارند مرتکب شد،...

ادامه مطلب...

وضعیت ارثیه در عقد موقت

اگر چه ماهیت عقد موقّت همان عقد نکاح است، اما عقد موقت اختلافاتی با عقد دائم دارد.[1] یکی از این اختلافات در مسأله ارث‌بری زوجین مطرح است. به طور کلّی فقها درباره وضعیت ارثیه در عقد موقت قائل به سه نظریه هستند[2]: تا زمانی که سقوط ارث را شرط نکرده باشند، از یکدیگر ارث می‌برند؛ از جمله قائلین به این نظر عبارتند از سید مرتضی[3] و ابوعقیل[4]. مطلقا از هم ارث نمی‌برند و حتی اگر چنین شرطی کنند باطل خواهد بود؛ ابوالصلاح حلبی[5]، ابن ادریس[6]، علامه[7] این قول را اختیار نموده‌اند. طرفین از یکدیگر ارث نمی‌برند، مگر آنکه ثبوت...

تکلیف مهریه در صورت علم به بطلان عقد موقت- بخش دوم

در بخش اول این مقاله به این مسأله اشاره شد که در صورت مشخص شدن بطلان عقد در عقد موقت، ضمن حکم به جدایی به زن و مرد، با دو صورت کلّی روبرو هستیم. صورت اوّل آن است که علم به بطلان عقد پیش از دخول باشد. در این صورت هیچ مهری به زن تعلّق نمی‌گیرد. اما در صورتی که پس از دخول، علم حاصل شود، با دو صورت مواجه هستیم: علم زن به بطلان عقد و جهل زن به بطلان عقد. در ادامه به ادله مسأله در فرض علم زن می‌پردازیم.  بررسی ادله مسأله در فرض علم  زن...

تکلیف مهریه در صورت علم به بطلان عقد موقت- بخش اول

در ازدواج موقت اگر پس از آنکه مرد بخشی از مهریه را به زن پرداخت نمود، مشخص شود عقد باطل بوده است طبعا هیچ رابطه محرمیتی بین زن و مرد نخواهد بود. [1] اما در این فرض وظیفه طرفین در قبال مهریه چه خواهد شد؟ و آیا مهریه‌ای به زن تعلّق می‌گیرد یا نه؟[2] در این موارد و موارد مشابه، ممکن است با چند صورت روبرو شویم:   الف) علم پیش از دخول در صورتی که پیش از دخول علم به بطلان عقد پیدا شود، بدون تردید زن و مرد باید از هم جدا شوند و زن هیچ مهری...