IMAGE

بهره گیری از حساب احتمالات در اعتبار بخشی به مرسلات

بهره‌گیری از حساب احتمالات در اعتبار بخشی روایات به خصوص روایات مرسل، یکی از روش‌های جدید رجالی است که نیازمند بحث  و بررسی بیشتر و اتقان بخشی می‌باشد و پیش از آن قابلیت ارائه در مقام عمل را ندارد. اما با این حال برای بازکردن فضایی جدید برای بحث و بررسی، صحبت پیرامون آن بسیار مفید خواهد بود.[1] حساب احتمالات حساب احتمالات مبتنی بر قاعده‌ای کلی است که احتمال تفاوت روایاتی که به دست ما رسیده با مجموع روایات، احتمالی بسیار ضعیف و غیر عادی است. مثلا اگر فرض شود، نصفِ روایات به دست ما رسیده و روایات ابتدایی دو برابر این روایات بوده است، احتمال این که اتفاقا سند روایات از بین رفته و سند روایاتی که به دست ما رسیده با هم تفاوت کلی داشته باشد، احتمالی غیر...

نظریه عدم ولایت «جدّ» در امر نکاح

نظریه عدم ولایت «جدّ» در امر نکاح با توجه به اصل عدم ولایت دیگری بر انسان، مرجع در مواردی که دلیلی بر اثبات چنین ولایتی قائم نشده است، نفی آن است؛ مثلا اگر در أمر ازدواج، دلیلی بر ولایت برادر بر خواهر وجود نداشته باشد، اصل نفی ولایت، لزوم إذن برادر را در ازدواج نفی می‌کند. پنج گروه به اتفاق به وسیله ادله خاصه از این اصل خارجند؛ پدر، جد پدری، وصی پدر یا جد پدری، مولی نسبت به مملوک و حاکم شرع.[1] علامه در مختلف براساس نسبت این عبارت «الولي الذي هو اولي بنكاحهنّ هو الاب دون غيره من الاولياء»[2]، به ابن ابی عقیل، او را منکر ولایت «جد» در أمر نکاح دانسته‌ است؛ زیرا ایشان «أب» را فقط به عنوان ولیّ ذکر نموده است. در این نوشتار در دو مبحث انتساب...

بین الطلوعین روز است یا شب؟

بین الطلوعین روز است یا شب؟

از نظر فقهی آیا زمان بین طلوع فجر تا طلوع شمس جزء روز است یا جزء شب است؟ جواب این سوال محدوده روز را مشخص می‌‌‌کند، و در مسائلی مثل خیار حیوان، احکام حیض، مواقیت حج و .... راه گشا است. همچنین جواب به این سوال محدوده شب را نیز مشخص کرده، و در بحث تعیین نیمه شب و بحث پایان وقت نماز عشاء مهم است. زیرا اگر روز را از طلوع فجر بدانیم نیمه شب از مغرب تا طلوع فجر محاسبه می‌‌‌شود، و اگر روز را از طلوع شمس بدانیم نیمه شب از مغرب تا طلوع خورشید محاسبه...

موسع یا مضیّق بودن وقت نماز جمعه

یکی از مباحث مطروحه در فقه، که مورد کنکاش فقها، و محل اختلاف نظر آنها واقع شده است، مساله وقت نماز جمعه است. در این نوشتار به نحو اختصار به اقوال و ادله آنها در این مساله اشاره می­شود، و سپس به داوری بین آنها پرداخته می­شود.   اقوال در مساله قول اول: قائلین به این نظریه معتقدند وقت نماز جمعه مضیق، و از اول زوال است تا وقتی که نماز جمعه تمام شود. یعنی نمازگزاران باید به محض اینکه زوال شمس محقق شد، نماز را (البته همراه با خطبه­ها و اذان) شروع کنند، و حق تاخیر نماز جمعه...

تمایز مثبتات «مستصحب» از مثبتات «استصحاب»

حجیت یا عدم حجیت اصل مثبت هر چند عنوانی عام است، اما به طور خاص در بحث استصحاب مطرح شده است. پرسش در این بحث که از آن به عدم حجیت لوازم غیر شرعی اصول یا عدم حجیت مثبتات اصل نیز یاد می شود این است که آیا اصل عملی دارای اثر شرعی به واسطه امر عادی یا عقلی، حجت است؟  به طور کلی امر خارجی در قیاس با  مستصحب سه حالت دارد: گاه امر خارجی لازم مستصحب است (مثل استصحاب حیات زید و نتیجه گرفتن رشد موی او)، گاه امر خارجی ملزوم مستصحب است ( مثل استصحاب آتش و...