تکلیف کفار به اداء اخماس و زکوات و قضاء فوائت

اشاره: این مقاله مروری است بر آرای آیت الله سید  موسی شبیری زنجانی در موضوع «تکلیف کفار به اداء اخماس و زکوات و قضاء فوائت». نگارنده در مقاله خود ضمن تنقیح محل بحث به فروع مختلف این بحث از دیدگاه آیت‌الله شبیری زنجانی می‌پردازد. در ادامه متن کامل این مقاله تقدیم می‌گردد: 1. مقدمه مشهور بین فقهای امامیه و عامه آن است که کفار نیز همانند سایر مسلمانان مکلف به فروع هستند.[i] قائلین به تکلیف کفار برای اثبات نظر خود به برخی از آیات استناد کرده‌اند که اطلاق یا سیاق این آیات بیانگر شمول تکلیف وارد در آن، بر همه، اعم از مسلم و کافر است؛ مانند: «وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ البَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلاً» [ii]و «وَيْلٌ...

اماریت استعمال نسبت به وضع الفاظ بر معانی صحیح - 2

اشاره: در بخش اول این بحث، نگارنده ضمن اشاره به زمینه مناقشه علما در بحث وضع الفاظ برای صحیح یا اعم به بررسی کلام مرحوم آخوند خراسانی و مناقشات آغا ضیاء عراقی در این زمینه می‌پردازد. در ادامه بحث نگارنده ضمن اشاره به برخی دیگر از اشکالات کلام مرحوم آخوند، نظریه مختار را بیان می‌نماید. شایان ذکر است که این بحث در حقیقت تقریری از جلسات 923-925 درس نکاح آیت‌الله العظمی شبیری زنجانی است. بخش اول این مقاله را می‌توانید در اینجا بخوانید: yon.ir/mfeqhi60 در ادامه بخش دوم مقاله تقدیم می‌گردد:   مناقشه در کلام مرحوم آخوند اشکال اول: بدون عنایت بودنِ استعمال الفاظ در خصوص فاسد  اگر استعمالات من غير تأوّل ملاک وضع قرار گیرد - که حق این‎گونه است- بايد به وضع...

شک در مانعیت موجود

یکی از مسائل شرعی مورد ابتلاء این است که گاهی در رابطه با اصل وجود مانع شکی نیست ولی شک در مانعیت مانع از رسیدن آب به پوست در هنگام وضو یا غسل می‌باشد.این مسأله خصوصا برای صاحبان مشاغلی همچون بنایی، نجاری، چسب کاری، مکانیکی، کشاورزی، نانوایی و... محل ابتلا است. در این گونه موارد سوال این است که آیا می‌توان استصحاب عدم مانعیت جاری کرده و وضو را تصحیح کرد؟  مرحوم سید یزدی در این باره چنین می‌نویسد: «إذا تيقّن وجود ما يشكّ في مانعيّته يجب تحصيل اليقين بزواله، أو وصول الماء إلى البشرة»[1] در تببین فتوای مرحوم...

جریان قاعده فراغ در فرض عدم التفات به عمل- 2

اشاره همانطور که در مقاله پیشین بیان شد در رابطه با عدم شرطیت احتمال التفات حین العمل به روایات مختلفی از جمله روایت حسین ابن بی العلاء[1] و صحیحه علی بن جعفر  استدلال می‌شود. چنانکه مشخص شد روایت حسین ابن  ابی العلاء دلالت بر قاعده فراغ ندارد. زیرا به مقتضای روایت مذکور عدم لزوم اعاده در فرضی است که نسیانِ تدویر انگشتر تا بعد از شروع نماز ادامه داشته باشد؛ در حالی که اگر قبل از آغاز نماز رفع نسیان شده بود اعاده واجب بود. به دیگر سخن جمله شرطیه «وَ إِنْ نَسِیتَ حَتَّی تَقُومَ فِی الصَّلَاةِ فَلَا آمُرُکَ...

نظر صاحب حدائق پیرامون اختصاص حکم نجاست به عالمین به آن

یکی از موضوعات علم اصول اشتراک احکام واقعی بین عالمین و جاهلین می باشد.[1]چه اینکه معنای اختصاص احکام به عالمین ، تقیید حکم به علم به همان حکم بوده و این امر محال است .به دیگر سخن موضوع کلیه احکام واقعی اعم از تکلیفی و وضعی ذات عمل بوده و علم و جهل مکلف تاثیری در ثبوت حکم ندارد . در تبیین مدعای فوق به دلائل عقلی و نقلی تمسک شده است : الف.دلیل عقلی : از  آنجا که جعل احکام متوقف بر فرض موضوع  است و اگر بخواهد علم به حکم در موضوع حکم اخذ شود به نحوی...