بطلان اجاره با تلف عین قبل از امکان استیفاء و تبعض آن با تلف در أثناء- 1

مقدمه در باب بیع، فقهاء به استناد روایت معروف «كُلُّ مَبِيعٍ تَلِفَ قَبْلَ قَبْضِهِ فَهُوَ مِنْ مَالِ بَائِعِهِ‌»[1] بیع را باطل می دانند. در باب إجاره هم بین فقهاء اختلافی نیست که اجاره در صورت تلف عین قبل از قبض و قابلیت انتفاع، باطل است، ولی در مورد مستند آن اختلاف کرده‌اند. در این نوشتار درصدد بیان ادله بطلان و بررسی آنها هستیم. مرحوم آقاي خوئي ابتدا دو دلیلی که برای بطلان بدان استدلال شده است را ذکر نموده و در آن مناقشه می‌کند،[2] سپس دلیل سومی را به عنوان وجه صحیح ذکر می‌کند[3]...

ادامه مطلب...

تنبیه بدنی زوجه در آیه نشوز-2

در قسمت اول این مقاله با اشاره به قول اول در آیه 34 سوره نساء، به سه اشکال در این قول اشاره شد. در ادامه ضمن بررسی چهار قول دیگر در مسأله به بررسی این اقوال و نتیجه‌گیری درباره معنای آیه می‌پردازیم.    قول دوم: موضوع بودن خوف نشوز براي جواز وعظ و نفس نشوز براي جواز هجر وضرب حکم وعظ با دیدن امارات و خوف نشوز، تشریع شده است؛ چون همین مقدار، در تجویز وعظ کافی است و اساساً وعظ، مشروط به چیزی نیست؛ اما هجر و ضرب در این امر مشترکند که هر دو، فی الجمله[1]، حقی لازم را از زوجه می‌گیرند، بر خلاف وعظ؛...

ادامه مطلب...

فضای مجازی در آینه فقه - دفتر دوم (بخش دوم)

اشاره در بخش اول از دفتر دوم به برخی از ادله قاعده نفی سبیل، از جمله قرآن و حدیث نبوی اشاره شد. در این بخش ضمن بررسی مفاد قاعده، به بررسی تأثیر قاعده نفی سبیل بر حکم فقهی فضای مجازی پرداخته می‌شود.    مفاد قاعده هر چند در معنای سبیل در آیه قرآن و محدوده آن و هم چنین مصادیق علوّ بر اسلام، بحث‌های جدّی وجود دارد و حتی نمی‌توان برخی از موارد استدلال به آیه و نبوی در کتاب‌های فقهی را مصداق سبیل بر مسلمین و علوّ بر اسلام دانست، اما به نظر می‌رسد قدر متیقن آیه شریفه...

فضای مجازی در آینه فقه - دفتر دوم (بخش اول)

دفتر دوم: قاعده نفی سبیل و تأثیر آن بر حکم فضای مجازی در دفتر اول بیان شد: اصل اولی در استفاده از ابزارهای نوین ارتباطی و بالتبع فضای مجازی، جواز است همانگونه که اصل اولی در ایجاد بستر فضای مجازی و توسعه آن توسط حکومت اسلامی نیز جواز می‌باشد. باز بیان شد: علاوه بر اصل برائت، می‌توان رگه‌هایی از تأیید این اصل را در روایات یافت. باز اشاره شد: امکان دارد به علت وجود مزاحم یا معارض، حکم استفاده و توسعه فضای مجازی دستخوش تغییر شده گاه به حرمت بدل شده و گاه به وجوب بدل گردد. در دفتر...

آیا تفویض مهر، به ابطال آن می‌انجامد؟

«تفویض» در لغت به معنای «واگذار نمودن به غیر» آمده است.[1] در باب نکاح دو نوع تفویض مطرح است.[2] گاهی در عقد، مهریه‌ای مشخص نمی‌شود که آن را «تفویض بضع» می‌نامند. اما گاهی در عقد، تعیین میزان مهریه موکول به پس از عقد و تصمیم یکی از زوجین یا شخص ثالث می‌شود که آن را «تفویض مهر» می‌گویند. باید در نظر داشت که تعیین مهر از شرایط صحّت عقد نکاح دائم نیست[3] و در هیچ‌یک از این دو نوع تفویض، اصل عقد باطل  نمی‌شود. در این مقال بحث در این است که آیا مهری که به واسطه تفویض تعیین...